Programma 12e editie

Roland Drijver
Woensdag 2 september 16.00 uur Module 1: Balans in zingeving en vormgeving

Deze module is de basis voor de hele cursus.

  • Waar vraagt de stuurlijn van een bedrijf om aan de architect (de architect als de vormgever van de doelen van uit de stuurlijn)
  • Wat wil de CEO en CIO en het management van een onderneming van de architect
  • Wat is of zijn de competentiemodellen van de architect en de architectuur organisatie in de digitalisering van een onderneming en wat zijn de benodigde sociale vaardigheden
  • Het door ons uitgewerkte double T model: een denkmodel om in de breedte te kunnen opereren
  • Samenwerken en verbinden, de architect als supervisor en intervisie partner om zingeving en vormgeving te herstellen, de architect als zingeving architect achter de bedrijfsdoelen

In deze module gaan we in op het verstandshuwelijk tussen zingeving dat naast rationele uitgangspunten, ook vaak een gevoelsbasis vertegenwoordigd, de oorsprong van zingeving is in groepsgevoel, ethiek en doelen gelegen. De architect is vaak eenzijdig met vormgeven bezig, deze module verbindt het ondernemersperspectief, dat vaak op zingeving drijft met de vormgeving en brengt de architect in de rol van verbinder in de totale stuurlijn van de onderneming. De architect die zowel in de zingeving van de stuurlijn kan opereren en in de vormgevingslijn van het bouwen en maken van digitale oplossingen voor de onderneming kan verbinden, ook in de afspraken die daar uit volgen als bedrijfsregels, is de ware lead architect.

Roland Drijver

Bureau Top Adviseurs


Roel Wagter
Woensdag 9 september 16.00 uur Module 2: Sturen op Samenhang

Doelen van deze module:

  • Enterprise architectuur = sturen op samenhang
  • Het verband tussen samenhang en performance van de onderneming
  • Samenhang op en tussen niveaus van zin-en vormgeving
  • Hoe stuur je op samenhang?
  • Hoe doe je assessments op samenhang?
  • Resultaten van sturen op samenhang in een voorbeeld case

Assessments hebben aangetoond dat in meer dan vier vijfde van de organisaties zo weinig sturen op samenhang dat verandertrajecten, sturen op doelen en het slagen van verandertrajecten niet lukt. Het divergeren van doelen in organisaties en het verspillen dat daar door ontstaat is sub optimaal. Deze module gaat uit van de stelling dat de mate van samenhang het niveau van performance voorspeld. En dat wordt helaas vaak genegeerd. Deze module rijkt methodische instrumenten aan om de samenhang van de organisatie te expliciteren en stuurbaar te maken. Daardoor ontstaat een integratie van stuurinstrumenten die leiden tot integraal sturen en oplossen van bedrijfsvraagstukken.  De voorbeeld case laat een organisatie in de gewenste ontwikkeling zien.

Roel Wagter

Associate Partner, Solventa


Woensdag 16 september 16.00 uur Module 3: Bedrijfsstrategie, visie en missie en de overheid standaarden in architectuur

Wat willen onderneming bereiken, hoe doen ze dat met informatie en data gedreven strategieën en wat betekent dat voor de architectuur opgave van de governance organisatie. Wat betekent de verwevenheid van overheid en bedrijfsleven in afspraken rond data regels (AVG) , het gebruik van basis registraties zoals Kadaster en KvK en de basis registraties voor ondergrond en kabels en leidingen en de bouwsector? Hoe komt het dat we niet meer kunnen spreken van een digitalisering zonder dat we de wet en de overheidsregels kennen?

Onze samenleving kent steeds meer drijfveren waarin de informatie architectuur de invulling wordt van succesvol politiek handelen en ondernemen. En wat willen klanten dan?

Op welke samenhang en verbinding wordt er gestuurd door ondernemingen en overheden? Wat betekent dat voor informatie architectuur en sturen binnen een digitaliserende onderneming door de architect, zowel voor informatie als functies ( applicaties).


Danny Greefhorst
Woensdag 23 september 16.00 uur Module 4: Architectuurprincipes

Doelen van deze module:

  • Wat zijn architectuur principes en waarom worden ze opgesteld
  • Hoe verhouden architectuurprincipes zich tot andere richtinggevende uitspraken voor de onderneming?
  • Praktische handvatten voor het opstellen en beoordelen van architectuurprincipes
  • Voorbeelden van goede architectuur principes

Architectuur principes zijn een hoeksteen van afspraken binnen een onderneming. Het opstellen er van is een kernvaardigheid van de architect en de vertaling in tactische afspraken liefst ook. In deze module wordt het hele handwerk van de architect met principes en de doorwerking er van belicht.

Danny Greefhorst

Director, ArchiXL


Donderdag 24 september 16.00 uur LAB 1

In dit eerste lab gaan de deelnemers aan de slag met een case uit de eigen onderneming. Alle modules en wat we er van geleerd hebben gaan we toepassen en uitvoeren voor de eigen onderneming:

  • Een schets van de opgave en wat we van de eerste vier modules kunnen toepassen
  • Proces uitwerken van stappen om te komen tot het toepassen van de stof van de eerste vier modules
  • Uitwerken wie we in de eigen onderneming kunnen laten tegenlezen en als klankbord laten dienen ( wie gaan jou gunnen dat het lukt?)
  • Uitwerken hoe de implementatie van het geleerde in de eigen onderneming kan slagen

Arie Herman Versluis
Woensdag 30 september 16.00 uur Module 5: Procesgericht werken en datagedreven sturen

Deze module sluit aan op de module besturing op samenhang en module bedrijfsarchitectuur. In deze module worden de principes van Enterprise Architectuur Rijk toegepast  om  van continue organisatieverandering structureel een plek in het bedrijfsfunctiemodel en de besturing van de organisatie te geven.

Speerpunten tijdens deze module:

  • Besturing van een organisatie volgens Enterprise Architectuur Rijk
  • Het onderscheid tussen besturing van dienstverlening en verandering
  • Samenhang sturingsactoren, bijbehorende bedrijfsfuncties, zingeving en vormgeving
  • Data gedreven besturingsinformatie en de rol van externe samenwerking bij organisatieverandering

Verandertrajecten zijn eindig, maar verandering blijft. De in rap tempo digitaliserende en globaliserende netwerksamenleving waarin we leven vraagt wendbaarheid van organisaties om snel te kunnen anticiperen op noodzakelijke veranderingen. Het kan gaan om verbetering, maar ook om vernieuwing of innovatie. Bijbehorende investeringen vragen stuurbaarheid en beheersing. In deze module worden handvaten aangereikt om verandering structureel in de organisatie een plek te geven.

De digitalisering van de maatschappij werkt door naar de besturing van organisaties. Digitalisering en ‘Big data’ worden vaak gezien als een IT-ding, maar data gedreven beslissen stelt ook eisen aan de besturings-administraties,  de informatievoorziening en -inrichting en transparantie van de bedrijfsvoering.

Arie Herman Versluis

Partner, AAV Advies


Jeroen Cloo
Woensdag 7 oktober 16.00 uur Module 6: Bedrijfsarchitectuur

Deze module gaat in op het complete model van bedrijfs-en informatie-architecten, waarbij de toepassing centraal staat. Dat alles onderbouwd met theorie en modellen van uit het Novius framework. We behandelen in deze module:

  • Voorbeelden uit de praktijk van bedrijfsarchitecten
  • De context waarbinnen architecten werken
  • De scope van het vakgebied
  • Methoden en technieken
  • Dialogen over waarom zo toepassen

Business architectuur is de fundering voor alle integrale ontwikkeling en verandering in organisaties en slaat hiermee een brug tussen zingeving en vormgeving en structureert het proces van verbinden. De business architect moet de expert zijn in de producten en diensten die de organisatie biedt, hij /zij moet een uitgebreide toolbox hebben om met verschillende stakeholders te communiceren en samen met hen de architectuurfunctie in te richten.

Jeroen Cloo

Partner, Adviesgroep Novius


Roland Drijver
Woensdag 28 oktober 16.00 uur Module 7: Informatie architectuur en de Body of Practice

Onze bedrijven worden steeds meer netwerkorganisaties. Hoe werkt dat met bedrijfsfuncties en het managen van informatie? Hoe zorg je voor informatie en kennis beheer? Lange termijn toegang houden tot informatie en onder architectuur de beste return creëren. Of dat nu gaat om winst of maatschappelijke waarde. De Body of practice is het frame van toepassen van de Enterprise architectuur in de praktijk, van deze masterclass.

We behandelen in deze module:

  • Bedrijfsfuncties en inrichten van organisaties en informatie sturing
  • Denkmodellen voor sturen en governance
  • Framework voor rationale uitwerking van architectuur uitgangspunten
  • Van principe tot handhaven in de organisatie
  • Bedrijfsinformatie
Roland Drijver

Bureau Top Adviseurs


PP Verroen
Woensdag 11 november 16.00 uur Module 8: Kritisch denken en verandermanagement

Architectuur kan alleen goed gaan als de hele organisatie betrokken is en in de autoriteit van de architect gelooft. Een autoriteit die alleen haalbaar lijkt als er geloofwaardig getoetst en gedacht wordt met veel mensen over en aan uitgangspunten van de bedrijfsinrichting. Alleen een bedrijf dat kritisch denken tot ruggengraat maakt haalt het beste uit de mensen die er werken.

We behandelen in deze module:

  • Kritisch denken, hoe zorg je dat iedereen dat gaat doen
  • Taal, wat is een bedrijfstaal
  • Tegenspraak en intervisie als cultuur van het bedrijf
  • Tegenlezen en samenwerken
PP Verroen

PP en Taal


Donderdag 12 november 16.00 uur LAB 2

In dit tweede lab gaan de deelnemers verder met een case uit de eigen onderneming.  Wat we er van geleerd hebben gaan we toepassen en uitvoeren voor de eigen onderneming:

  • Een schets van de opgave en wat we van de tweede vier modules kunnen toepassen
  • Toepassen van de stof van de tweede vier modules en vorm geven
  • Uitwerken wie we in de eigen onderneming kunnen laten tegenlezen en als klankbord laten dienen, we gaan alle stakeholders benoemen
  • Uitwerken hoe de implementatie van het geleerde in de eigen onderneming kan slagen.

Hans van Drunen
Woensdag 18 november 16.00 uur Module 9: Haalbaarheid en Maakbaarheid

Hoe wordt de IT een succesfactor als je de organisatie verandert? Hoe vergroot je de toegevoegde waarde van IT en wordt je een business enabeler? Deze module leidt je naar een reality check of de beoogde IT en architectuur wel daadwerkelijk te realiseren is. I s de organisatie er wel aan toe, kan de architectuur uitgevoerd worden?

In deze module:

  • Veranderen en succesfactoren
  • Communicatie en meenemen van stakeholders door hun rol in haalbaarheid
  • Welke persoonlijke vaardigheden moet de architect bezitten om maakbaarheid te kunnen bepalen
  • Hoe vind je een goede balans tussen een fijn bedrijf, veranderen en beheer

Peter Weil van de MIT en Jeanne Ross zijn inspirerende onderzoekers op dit terrein, daar gaan we ook op in en we proberen de bagage van de architect als businesscase deelnemer te vergroten voor de organisatie.

Hans van Drunen

Enterprise Architect, Atos


Marlies van Steenbergen
Woensdag 25 november 16.00 uur Module 10: Organisaties en organisatiecultuur en wat voor architectuur past daar bij?

Voor het inzetten van architectuur is er geen “one size fits all”. Organisaties verschillen in omvang, cultuur en missie. Volwassenheid kan sterk variëren , zelfs binnen bedrijven. Dat heeft zijn weerslag op de manier waarop organisaties architectuur kunnen toepassen. In deze module gaan we op basis van promotie onderzoek de diepte in over wat eer te leren valt van het vergelijken van bedrijven. Wat kan je succesvol bereiken in verschillende bedrijven en hoe stel je vast wat voor bedrijf je voor je hebt.

In deze module:

  • Welke wekwijze past bij welke organisatie
  • Welke soorten communicatie werken in welk bedrijf
  • Vooral in autonome organisaties moeten architecten eerst een aantal voorwaarden invullen voor ze succesvol worden, wat zijn die?

Het promotie onderzoek van onze docent is deel van deze module.

Marlies van Steenbergen

Principal Consultant Architecture Sogeti, Lector Hoge School Utrecht


Marc Lankhorst
Woensdag 2 december 16.00 uur Module 11: ArchiMate en Architectuur

De ArchiMate standaard voor architectuur beschrijvingen is de laatste jaren onverminderd populair. Zowel nationaal als internationaal worden veel architecturen in ArchiMate opgezet en onderhouden. Het geheel van het model wordt beheerd door The  Open Group, het grootste onafhankelijke architectuur gezelschap dat er is, er wordt onder anderen ook TOGAF beheerd en bijgehouden. ArchiMate 3.2 wordt uit de doeken gedaan in praktische voorbeelden.

In deze module:

  • Voorbeelden van ArchiMate en toepassing
  • Conventies van ArchiMate 3.1
  • Wat is er nieuw in ArchiMate 3.1
  • Wat komt er aan en waar werken de ontwikkelaars aan

De docent heeft aan de wieg gestaan van ArchiMate en werkt nog steeds mee aan de doorontwikkeling.

Marc Lankhorst

Chief Technology Evangelist, BiZZdesign


Eric Onderdelinden
Woensdag 9 december 16.00 uur Module 12: Visualisaties

Visualisatie is een belangrijk en onmisbaar hulpmiddel om de eigen gedachten te structureren en dat denkwerk naar anderen te communiceren. Tevens tot besluitvorming te komen. Effectieve visuele communicatie vraagt om een sterke structuur, een goede vormgeving en een heldere storyline afgestemd op het doel en publiek.

In deze module:

  • Betekenis en belang van visualisatie voor architectuur
  • Basis principes visualisaties voor architecten
  • Introductie praktische visualisatietechnieken voor architecten
  • Oefenen op de eigen architectuur producten

Deze module is de meest interactieve module van de hele masterclass.

Eric Onderdelinden

Director and Service line lead Enterprise Architecture, Deloitte Consulting


Donderdag 10 december 16.00 uur LAB 3

In dit derde lab gaan de deelnemers verder met een case uit de eigen onderneming.  Wat we er van geleerd hebben gaan we toepassen en uitvoeren voor de eigen onderneming:

  • Een plan voor de opgave in de eigen case en wat we van de derde vier modules kunnen toepassen
  • Toepassen van de stof van de derde vier modules en vorm geven in de eigen case
  • Uitwerken wie we in de eigen onderneming een rol of taak hebben in het toepassen van architectuur in de eigen case
  • Uitwerken hoe de implementatie van het geleerde in de eigen onderneming omgezet kan worden in opleidingen en daardoor kan slagen.

Art Ligthart
Woensdag 16 december 16.00 uur Module 13: Applicatiearchitectuur

Veel organisaties staan na jaren digitalisering voor een enorme uitdaging : hoe kun je het huidige, veelal starre en complexe applicatielandschap door ontwikkelen naar de behoeften van de moderne tijd. Optimaal gebruik van innovaties, gebruik van informatie en kennis, geschikt voor samenwerking en met klanten en partners.

In deze module:

  • Saneren en onderbouwde keuzes
  • Vernieuwen of doorgaan
  • Zelf doen of uitbesteden
  • Cloud en applicatie architectuur
  • Artificial Intelligence en de koers voorwaarts

Er wordt ingegaan op diverse verschijningsvormen van applicatiearchitectuur.

Art Ligthart

lead Architect AL


Daniël Jumelet
Woensdag 6 januari 16.00 uur Module 14: Infrastructuur en Security

Infrastructuur is de basis van alle IT en zonder security is er geen moderne bedrijfsvoering mogelijk, ze zijn alletwee van levensbelang voor wendbaarheid en continuïteit. Een organisatie moet alletwee kiezen in het verlengde van de bedrijfsdoelen en ondernemingsplannen. Architectuur maakt de keuzes voor het ontsluiten van dit nogal weerbarstige vakgebied mogelijk. Zodanig dat alle stakeholders kunnen mee beslissen omdat ze de gevolgen van de keuzes daardoor kunnen overzien.

In deze module:

  • Hoe maak je keuzes voor leken zichtbaar
  • Hoe geef je stakeholders een stem

Wat zijn de zaken die je moet regelen in infrastructuur en security als architect

Daniël Jumelet

Architectuur, it2fit


Laurens Kremer
Woensdag 13 januari 16.00 uur Module 15: Testen

Bedrijfsketens en bedrijfsprocessen worden complexer. Publiek en private samenwerking komt steeds vaker voor. Tegelijkertijd neemt de afhankelijkheid van ICT toe en worden de kansen op verstoringen en fouten groter. Er zijn dus een aantal issues op het raakvlak tussen de architectuur-en testfuncties. Sturing op basis van risico’s is daarin voor beide vakgebieden van belang.

In deze module:

  • Tmap en next
  • Testen
  • Testen en Agile context
  • Architectuur testbaar maken

De architect is een belangrijke stakeholder in het testbaar maken van de ondernemingsdoelen tegen alle sturing en dus ook architectuur.

Laurens Kremer

Lead Architect, Belastingdienst


Albert Kamphuis
Woensdag 20 januari 16.00 uur Module 16: Integrale casuïstiek

De praktijk van verbinden gaat over personen en hoe ze samenwerken, wat ze van elkaar vinden en denken. In de voorbereiding van de module worden de testen gebruikt die tijdens de LABS 1 en 2 zijn gemaakt.

In deze module:

  • Integrale casuïstiek
  • Persoonstypen en hun specifieke gebruiksaanwijzing
  • Het leertraject van steeds beter leren omgaan met persoonstypen
  • Wat zou een vervolgtraject voor de architect kunnen zijn
Albert Kamphuis

Partner & Senior Consultant, Egowijs Leadership Academy B.V.